Trang chủ KỸ THUẬT HỌCHồi sức - Cấp cứu - Chống độc Quy trình kỹ thuật dẫn lưu khoang màng phổi cấp cứu

Quy trình kỹ thuật dẫn lưu khoang màng phổi cấp cứu

bởi admin

QUY TRÌNH KỸ THUẬT DẪN LƯU KHOANG MÀNG PHỔI CẤP CỨU

I. ĐẠI CƯƠNG

Dẫn lưu khoang màng phổi là một can thiệp ngoại khoa tối thiểu, đặt một ống dẫn lưu vào khoang màng phổi nhằm:

–    Dẫn lưu sạch máu, dịch và khí trong khoang màng phổi

–    Giúp phổi nở tốt

–    Tái tạo áp lực âm trong khoang màng phổi

II. CHỈ ĐỊNH

–    Các trường hợp tràn khí màng phổi :

+ Có van (xupap)

+ ở Người bệnh đang dùng máy thở

+ Có áp lực sau khi chọc kim ban đầu để giảm áp

+ Dai dẳng hoặc tái phát sau khi đã chọc hút đơn thuần

+ Thứ phát ở Người bệnh trên 50 tuổi

+ Trên một tổn thương phổi: giãn phế nang, xơ phổi, tụ cầu phổi, lao phổi …

–    Tràn máu màng phổi

–    Tràn mủ màng phổi

–    Tràn máu hoặc tràn dịch màng phổi tái phát nhanh (nhằm gây dính)

III.    CHỐNG CHỈ ĐỊNH

–    Phổi đông đặc dính vào thành ngực khắp một nửa phổi

–    Tràn dịch màng phổi do suy tim, suy thận, nếu khó thở chỉ chọc hút, không dẫn lưu.

–    Rối loạn đông máu nặng

IV. CHUẨN BỊ

1. Người bệnh

–    Chụp Xquang phổi mới (cùng ngày dẫn lưu)

–    Giải thích cho Người bệnh hiểu và hợp tác với người thực hiện

–    Tiêm 0,5mg atropin dưới da

–    Tiêm an thần nếu Người bệnh lo lắng hoặc có nguy cơ kích thích nhiều

–    Tư thế Người bệnh: Có thể nằm hoặc ngồi tuỳ trường hợp cụ thể

+ Ngồi: Người bệnh ngồi trên ghế tựa, mặt quay về phía vai ghế, hai tay khoanh trước mặt đặt lên vai ghế, ngực tỳ vào vai ghế.

+ Nằm: Người bệnh nằm ngửa, thẳng người, thân người nghiêng về bên phổi lành, tay phía dẫn lưu nâng cao lên phía đầu.

2. Dụng cụ

–    Dẫn lưu:

+ Dẫn lưu Monod: ống dẫn lưu bằng cao su và trocar, dẫn lưu to và cứng nên thường dùng cho trường hợp tràn máu, mủ màng phổi.

+ Dẫn lưu Joly: ống dẫn lưu có mandrin bên trong, ít dùng vì nòng sắt bên trong có thể gây biến chứng như: chấn thương phổi, mạch máu, tim.

+ Dẫn lưu Monaldi

–    Máy hút và hệ thống ống nối

–    Bộ mở màng phổi

–    Bơm tiêm, kim tiêm

–    Săng vô khuẩn, bông gạc, cồn 700 , cồn iod, găng vô khuẩn

–    Xylocain 2 %

3. Người thực hiện

Như chuẩn bị làm phẫu thuật:

–    Đội mũ, đeo khẩu trang

–    Rửa tay xà phòng

–    Sát trùng tay bằng cồn

–    Mặc áo mổ

–    Đi găng vô trùng

4. Hồ sơ bệnh án

Giải thích về kỹ thuật cho Người bệnh, gia đình Người bệnh và kí cam kết đồng ý kỹ thuật, phiếu ghi chép theo dõi thủ thuật.

V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

1. Chọn điểm chọc

–    Tràn khí màng phổi: khoang liên sườn 2, 3 đường giữa đòn bên có tràn khí

–    Tràn dịch màng phổi, tràn máu màng phổi: khoang liên sườn 7, 8 đường nách giữa (nách trước) bên có tổn thương

–    Tràn dịch, tràn khí màng phổi: Dùng cả 2 đường hoặc khoang liên sườn 4,5 đường nách giữa

–    Dịch mủ nhiều: Dùng cả 2 đường, 1 để dẫn lưu, 1 để bơm rửa

2. Đặt ống dẫn lưu

–    Sát khuẩn vùng da định làm thủ thuật

–    Gây tê bằng xylocain từng lớp thành ngực đồng thời chọc thăm dò màng phổi

–    Rạch da từ 0,5 – 1cm dọc theo bờ trên xương sườn dưới

–    Dùng panh kocher không mấu tách dần các thớ cơ thành ngực

–    Đặt dẫn lưu vào khoang màng phổi:

+ Dẫn lưu Monod: Chọc trocar vuông góc với thành ngực vào khoang màng phổi, rút lòng trocar. Kẹp đầu ngoài ống dẫn lưu, luồn ống dẫn lưu vào trocar rồi đẩy vào khoang màng phổi đến vị trí đã định (luồn sâu 6-10 cm) rút trocar ra.

+ Dẫn lưu Joly: Chọc dẫn lưu vuông góc với thành ngực rút nòng dẫn lưu ra 1 cm rồi đẩy dẫn lưu vào khoang màng phổi đến vị trí đã định, rút nòng dẫn lưu ra.

–    Nối dẫn lưu với máy hút hoặc bình dẫn lưu

–    Cố định dẫn lưu vào da bằng chỉ khâu. Đặt một đường khâu túi hoặc khâu chữ U quanh ống dẫn lưu để thắt lại khi rút ống.

–    Kiểm tra lại dẫn lưu

3. Dẫn lưu

–    Dẫn lưu 1 bình: áp dụng cho Người bệnh tràn khí màng phổi đơn thuần

–    Dẫn lưu 2 bình: áp dụng trong dẫn lưu dịch và khí

VI. THEO DÕI

–    Tình trạng Người bệnh: SpO2, nhịp thở, ran phổi, tình trạng tràn khí bằng phim chụp phổi hàng ngày.

–    Tình trạng nhiễm trùng chân ống dẫn lưu, theo dõi và điều chỉnh áp lực hút (không quá 40 cmH2O).

VII.   XỬ TRÍ BIẾN CHỨNG

–    Chảy máu: hay gặp với dẫn lưu Joly hoặc chọc phải mạch máu, cầm máu bằng khâu hoặc thắt động mạch liên sườn.

–    Phù phổi: thường do hút quá nhanh và quá nhiều, cần giảm áp lực hút và điều trị phù phổi cấp.

–    Tràn khí dưới da: thường do tắc dẫn lưu, cần kiểm tra và thông ống dẫn lưu

–    Nhiễm khuẩn: nhiễm trùng tại chỗ đặt dẫn lưu, viêm mủ màng phổi, nhiễm trùng huyết. Sử dụng kháng sinh kinh nghiệm và theo kháng sinh đồ.

–    Tắc ống dẫn lưu: do cục máu đông,mủ đặc, do gập dẫn lưu, do đặt dẫn lưu không đúng vị trí. Cần thay ống dẫn lưu mới.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1    D Laws, E Neville, J Dufy. Thorax 2003- BTS guidelines for the insertion of a chest drain.

2    M- Henry, T Arnold, J Harvey. Thorax 2003- BTS guidelines for the management of spontanous pneumothorax.

Related Articles

Để lại một bình luận